Ինչպես օգտագործել վիճակագրության հաշվիչը

Հաշվիչի նպատակը և կիրառման պահերը

Վիճակագրության հաշվիչը թվային շարքը վերածում է նկարագրական ամփոփման։ Այն հարմար է ուսումնական խնդիրների, չափումների նախնական դիտարկման, փոքր տվյալաշարի արագ ստուգման և տարբեր խմբերի համեմատության համար։ Մուտքի համար կարող եք տալ թվերի ցուցակ կամ ստորակետերով բաժանված թվային տեքստ, իսկ արժեքները հաշվարկից առաջ բերվում են ընդհանուր թվային ձևաչափի։

Գործիքը կենտրոնանում է ոչ միայն միջինի վրա։ Վավեր տվյալների դեպքում կարելի է տեսնել քանակը, գումարը, միջինը, մեդիանը, մոդը, նվազագույնը, առավելագույնը, տիրույթը, պոպուլյացիոն և ընտրանքային դիսպերսիաները, պոպուլյացիոն և ընտրանքային ստանդարտ շեղումները, առաջին ու երրորդ քառորդները և միջքառորդային տիրույթը։ Այդ ամբողջությունը օգնում է տարբերել շարքի կենտրոնը, տարածվածությունը և կրկնվող արժեքները։

Մուտքագրումից մինչև արդյունքի դիտում

1. Նախապատրաստեք առնվազն երկու թվային արժեք։ Դրանք կարող են լինել առանձին ցուցակ կամ մեկ տողի մեջ գրված արժեքներ, որոնք բաժանվում են ստորակետերով։ Մուտքի դաշտում կարող եք տեսնել 1, 2, 3, 4, 5 նախնական օրինակը. այն փոխարինեք ձեր շարքով, եթե այդ թվերը ձեր տվյալները չեն։

2. Մուտքագրեք շարքը նախատեսված թվերի դաշտում։ Ստուգեք, որ ստորակետերը բաժանեն հարևան արժեքները, և որ յուրաքանչյուր տարր հնարավոր լինի կարդալ որպես թիվ։ Շարքում թույլատրելի են նաև զրոն և բացասական թվերը, ուստի դրանց առկայությունը ինքնին պատճառ չէ տվյալները հեռացնելու համար։

3. Գործարկեք հաշվարկը կառավարման համապատասխան տարրով։ Եթե շարքը պարունակում է բավարար քանակի վավեր թվեր, անցեք ցուցադրված արդյունքներին և դիտարկեք դրանք ըստ ցուցանիշների։ Եթե հաշվարկը հաջող չէ, նախ վերադարձեք մուտքագրված տեքստին, ոչ թե փորձեք մեկնաբանել չստացված վիճակագրությունը։

4. Սկզբում համադրեք քանակը, գումարը, միջինը, մեդիանը և մոդը, հետո դիտեք նվազագույնը, առավելագույնը, տիրույթը, դիսպերսիաները, ստանդարտ շեղումները և քառորդները։ Զույգ քանակով դասավորված շարքում մեդիանը երկու կենտրոնական արժեքների միջին թվաբանականն է։ Մի քանի հավասարապես հաճախ հանդիպող արժեքների դեպքում մոդի արդյունքը ներառում է բարձրագույն հաճախականությունը կիսող յուրաքանչյուր արժեք։

Ցուցանիշների ընթերցման ուղեցույց

Միջինը նկարագրում է թվերի ընդհանուր կենտրոնական մակարդակը, մինչդեռ մեդիանը ցույց է տալիս դասավորված շարքի կենտրոնական դիրքը։ Եթե մի քանի արժեքներ կրկնվում են նույն առավելագույն հաճախականությամբ, մոդը պետք է կարդալ որպես այդ արժեքների բազմություն, ոչ թե պարտադիր մեկ թիվ։ Նվազագույնն ու առավելագույնը ցույց են տալիս սահմանային արժեքները, իսկ տիրույթը ներկայացնում է դրանց տարբերությունը։

Դիսպերսիաներն ու ստանդարտ շեղումները պետք է դիտարկել որպես ցրվածության չափումներ։ Առաջին և երրորդ քառորդները բաժանում են դասավորված շարքը պերսենտիլային դիրքերի միջոցով, իսկ միջքառորդային տիրույթը կապում է այդ երկու քառորդները։ Քանի որ քառորդների հաշվարկը հիմնված է դիրքի ինտերպոլյացիայի վրա, արդյունքը կարող է ձևավորվել նաև հարևան դիրքերի միջև։

Գումարը, միջինը, մեդիանը, տիրույթը, երկու տեսակի դիսպերսիաները, երկու տեսակի ստանդարտ շեղումները, քառորդներն ու միջքառորդային տիրույթը ցուցադրվում են մինչև տասը տասնորդական նիշի կլորացմամբ։ Նվազագույնն ու առավելագույնը այդ կլորացման փուլը չեն անցնում։ Համեմատելիս հաշվի առեք այս տարբերությունը, հատկապես երբ ձեռքով հաշվարկը կամ մեկ այլ հաշվիչը պահպանում է ավելի շատ թվանշաններ։

Գործնական օրինակ

Չորս չափումից կազմված փոքր շարք եք ուսումնասիրում՝ դրա ընդհանուր պատկերը և կրկնվող արժեքը մեկ հաշվարկով տեսնելու համար։

Չորս չափումից կազմված շարքը ստուգելիս թվերի դաշտում մուտքագրեք -2, 0, 4, 4 և գործարկեք հաշվարկը։ Այնուհետև ուսումնասիրեք վերադարձված ցուցանիշների բաժինները՝ ուշադրություն դարձնելով կրկնվող արժեքին և երկու ոչ դրական թվերին։

Արդյունքի մեջ կերևան քանակը, գումարը, միջինը, մեդիանը, մոդը, նվազագույնը, առավելագույնը, տիրույթը, երկու տեսակի դիսպերսիաներն ու ստանդարտ շեղումները, ինչպես նաև քառորդները և միջքառորդային տիրույթը։ -2, 0, 4, 4 մուտքի համար քանակը 4 է, գումարը՝ 6, միջինը՝ 1.5, մեդիանը՝ 2.0, մոդը՝ 4, նվազագույնը՝ -2, առավելագույնը՝ 4, տիրույթը՝ 6, պոպուլյացիոն դիսպերսիան՝ 6.75, ընտրանքային դիսպերսիան՝ 9, պոպուլյացիոն ստանդարտ շեղումը՝ 2.5980762114, ընտրանքային ստանդարտ շեղումը՝ 3.0, առաջին քառորդը՝ -0.5, երրորդ քառորդը՝ 4.0 և միջքառորդային տիրույթը՝ 4.5:

Սահմանափակումներ

• Դատարկ, սխալ ձևավորված կամ ոչ թվային մուտքը, ինչպես նաև երկու արժեքից փոքր շարքը, չի տալիս հաշվարկված վիճակագրություն։

Հաճախակի սխալներ

• Դատարկ դաշտը, թվի փոխարեն գրված նշումը կամ ստորակետերով խախտված շարքը հաշվարկ չի առաջացնում։ Հեռացրեք խնդրահարույց տարրը, ուղղեք բաժանումը և թողեք առնվազն երկու թվային արժեք։

Հաճախ տրվող հարցեր

Կարո՞ղ եմ հաշվարկել մեկ թվով։

Մեկ արժեքը բավարար չէ հաջող հաշվարկի համար, քանի որ անհրաժեշտ է առնվազն երկու թվային արժեք։ Ավելացրեք շարքի ևս մեկ վավեր տարր, ապա կրկին գործարկեք հաշվիչը։

Կարո՞ղ եմ ներառել զրո և բացասական թվեր։

Զրոն և բացասական թվերը կարող են լինել հաջող հաշվարկի մաս, եթե մնացած մուտքը նույնպես թվային ու ճիշտ ձևավորված է։ Պահպանեք այդ արժեքները և ստուգեք շարքի մյուս տարրերը։

Ինչպե՞ս է հաշվվում մեդիանը զույգ թվով արժեքների դեպքում։

Զույգ քանակի դեպքում նախ արժեքները դասավորվում են, ապա ընտրվում են երկու կենտրոնականները։ Մեդիանը դրանց միջին թվաբանականն է, ոչ թե շարքի որևէ պատահական կենտրոնական տարրը։